Een duidelijk nee
Wanneer een klein land probeert te ontsnappen aan de schaduw van een machtige buur, blijft die weerstand zelden verborgen. De spanningen komen precies naar buiten op het moment dat kiezers het meest opletten.
De Armeense premier Nikol Pashinyan heeft de druk vanuit Moskou resoluut van de hand gewezen. Rusland eiste dat Armenië snel een referendum zou houden over toetreding tot de Europese Unie.
De Russische president Vladimir Putin drong daar onlangs op aan. Volgens hem kan het kleine land zijn Europese ambities niet combineren met zijn huidige positie binnen een door Moskou geleid economisch blok. Pashinyan reageerde maandag via een video op Facebook. Hij liet zijn volgers weten dat het “onlogisch zou zijn om op dit specifieke moment een referendum te organiseren.”
Wachten op het juiste moment
De premier maakte duidelijk dat een bindende volksraadpleging voorlopig niet noodzakelijk is. Volgens hem “zal die stap niet onvermijdelijk zijn, zolang Armenië zijn kandidatuur voor EU-lidmaatschap nog niet officieel heeft ingediend of nog niet klaar is om de status van kandidaatland te ontvangen.”
Dit publieke conflict speelt zich af op een bijzonder kritiek moment. De Armeense kiezers gaan volgende week naar de stembus.
Echo’s van eerdere conflicten
De Kremlin voert de diplomatieke druk op. Afgelopen zaterdag riep Moskou officieel zijn ambassadeur terug uit Armenië voor overleg over de groeiende banden tussen Jerevan en Europa.
Slechts een dag eerder liet Putin een scherpe waarschuwing horen. Hij wees erop dat het “Oekraïense scenario” begon toen functionarissen in Kiev toenadering zochten tot de Europese Unie.
Ondanks de frictie probeerde Pashinyan een positievere toon aan te slaan over de historische alliantie. “We staan voor de opgave om nieuwe relaties met Rusland op te bouwen, en ik ben ervan overtuigd dat we daarin zullen slagen — zeker omdat onze relaties met Rusland open en oprecht zijn,” zei hij.
Op zoek naar nieuwe partners
De twee landen delen diepe historische wortels. Hoewel ze op papier nog steeds technische militaire bondgenoten zijn, is het wederzijdse vertrouwen vorig jaar volledig ingestort.
Armeense functionarissen uitten felle kritiek op Moskou omdat het tijdens een brutaal conflict met Azerbeidzjan in 2023 geen militaire steun verleende. Die vertrouwensbreuk had verstrekkende gevolgen.
Jerevan begon onmiddellijk nieuwe veiligheidspartners te zoeken in de Verenigde Staten en Europa. De koerswijziging is al merkbaar: Armenië stapte recent uit een door Rusland geleide veiligheidspact en organiseerde in mei een groot Europees top.
