Fastfood heeft een enorme wereldwijde impact — maar het landbouwnetwerk dat die honger stilt, is opmerkelijk kwetsbaar
Wanneer een plotselinge verschuiving de landbouwmarkten ontregelt, kan een basisgewas razendsnel uitgroeien tot een gigantische economische nachtmerrie. Dat is precies wat er nu gebeurt in de Europese aardappelsector.
Bergen van aardappelen
Een massaal overaanbod slaat hard toe bij aardappeltelers in Noord-Europa en doet de marktprijzen in vrije val terechtkomen. In de Belgische gemeente Walhain staan telers voor historisch hoge overschotten van aardappelen bestemd voor frietproductie.
In mei dumpte boer Kris D’haeyere zijn volledige oogst rechtstreeks terug op zijn eigen akkers. Dat bleek simpelweg de goedkoopste manier om van zijn immense aardappelberg van vijf meter hoog af te geraken.
De crisis heeft veel producenten diep verontrust. “Het is erg, natuurlijk, maar zo gaat dat nu eenmaal. Ik denk dat de goede jaren voorbij zijn”, aldus D’haeyere.
De pijn reikt ver buiten België. Eerder dit jaar deelden wanhopige Duitse boeren vier miljoen kilo aardappelen gratis uit aan inwoners van Berlijn — simpelweg om verspilling te voorkomen.
Een mondiale ophoping
Het probleem heeft diepe wortels. Volgens het analysebureau DSA Market Intelligence had zich eind 2025 een massaal overschot van 3,3 miljoen ton frites-aardappelen opgestapeld in België, Frankrijk, Duitsland en Nederland.
Sindsdien is het aanbod alleen maar verder toegenomen. Een combinatie van recordoogsten, nieuwe Amerikaanse invoerheffingen en een dalend aantal restaurantbezoeken zette de neergang in gang.
Geopolitieke spanningen maakten de situatie nog nijpender. De oorlog in Iran leidde tot een blokkade van de Straat van Hormuz, waardoor de kosten voor energie, transport en meststoffen voor Europese boerderijen fors omhooggingen.
Druk op de markt
Ook buurlanden voelen de druk. Carl D. Heiselberg, voorzitter van de brancheorganisatie Danish Potatoes, gaf aan dat lokale telers hevige concurrentie ondervinden van groeiende markten in India en China.
Heiselberg legde uit dat Europese overproductie ertoe leidt dat consumptieaardappelen worden verkocht als goedkoop zetmeel. “Wanneer er overproductie is in Europa, wordt de consumptieaardappel als zetmeel verkocht, wat in Denemarken niet haalbaar is”, zei hij. Hij voegde eraan toe: “Dat is wat ons op korte termijn voor uitdagingen stelt.”
De voorzitter wees er ook op dat buitenlandse concurrenten onder veel soepelere regelgeving opereren. “Als mensen daar beslissen dat ze aardappelen willen telen, dan doen ze dat gewoon. Wij moeten vechten voor vergunningen, terwijl zij er gewoon mee beginnen”, aldus Heiselberg.
Consument merkt weinig
Ondanks het landbouwchaos zullen consumenten nauwelijks verschil merken in de supermarkt. Het overschot treft uitsluitend de productie van diepgevroren frietjes, terwijl de prijzen van gewone consumptieaardappelen stabiel blijven.
Bronnen: TV 2, The New York Times, DSA Market Intelligence
