Vrouwen lopen meer risico na een hartaanval
Ondanks enorme vooruitgang in de behandeling van hartziekten blijven vrouwen achter als het gaat om overleving na een hartaanval. Zowel biologische verschillen als moeilijk herkenbare symptomen spelen daarin een beslissende rol, aldus experts.
Hier vind je antwoorden op de belangrijkste vragen over hartaanvallen en wat je kunt doen om de risico’s te beperken.
Wat gebeurt er bij een hartaanval?
Een hartaanval ontstaat doorgaans wanneer een bloedstolsel één van de kransslagaders van het hart blokkeert. Daardoor krijgt de hartspier te weinig zuurstof, wat kan leiden tot blijvende weefselschade.
Volgens Kristina Sparreljung, secretaris-generaal van het Hjärt-Lungfonden, kan langdurig zuurstoftekort het pompen van het hart ernstig belemmeren en structurele problemen veroorzaken.
Risicofactoren en symptomen om te kennen
Meerdere factoren verhogen het risico op een hartaanval. De belangrijkste zijn:
- Hoge leeftijd en erfelijke aanleg
- Verhoogde bloedvetten en diabetes
- Roken en lichamelijke inactiviteit
- Ongezonde eetgewoonten en langdurige stress
Het meest voorkomende symptoom is een hevige pijn midden op de borst die minstens 15 minuten aanhoudt. Die pijn kan uitstralen naar de arm, kaak, keel, rug of buik. Ook misselijkheid, duizeligheid en een sterk gevoel van angst komen voor.
Sparreljung benadrukt dat zogeheten stille hartaanvallen — waarbij pijn ontbreekt of nauwelijks merkbaar is — vaker voorkomen bij vrouwen, ouderen en patiënten met andere aandoeningen.
Behandeling: snel handelen is cruciaal
De behandeling is gericht op het zo snel mogelijk herstellen van de bloedstroom. Vaak wordt een ballondilatatie toegepast, ook wel PCI genoemd. In bepaalde gevallen worden bloedstolseloplossende middelen gegeven of wordt een bypassoperatie uitgevoerd.
Vrouwen ondervinden op lange termijn meer schade
Na een hartaanval bestaat het risico op hartfalen als grote delen van de hartspier beschadigd zijn geraakt. Er kan dan littekenweefsel ontstaan, wat de hartfunctie verder verzwakt.
Om nieuwe hartproblemen te voorkomen, krijgen patiënten doorgaans medicijnen die bloedvetten en bloeddruk verlagen en bloedstolsels tegengaan. Beweging en leefstijlveranderingen vormen eveneens een belangrijk onderdeel van het hersteltraject.
Uit een studie van het Karolinska institutet blijkt dat een vrouw die op 50-jarige leeftijd een hartaanval krijgt, gemiddeld 7,5 jaar van haar levensverwachting verliest. Bij mannen van dezelfde leeftijd bedraagt dat verlies ongeveer vier jaar.
Waarom vrouwen kwetsbaarder zijn
Een mogelijke verklaring is dat het hart van vrouwen over het algemeen kleiner is en smallere vaten heeft. Dat maakt zowel diagnose als behandeling ingewikkelder. Bovendien zoeken vrouwen vaak later medische hulp en ervaren zij vaker vage, diffuse symptomen.
Experts benadrukken dan ook hoe belangrijk het is om waarschuwingssignalen serieus te nemen en onmiddellijk medische hulp te zoeken bij vermoeden van een hartaanval. Een vroegere behandeling kan doorslaggevend zijn voor zowel de overleving als de kwaliteit van leven achteraf.
